KANSERDEN KORUNMANIN 10 ALTIN KURALI

hqdefaultKanser, hem dünyada hem de ülkemizde bilinen ölüm nedenleri arasında kalp damar hastalıklarından sonra ikinci sırada gelen ve önemli bir toplum sağlığı problemidir.Günümüzde giderek artış gösteren kanser hastalığında çevre, kötü beslenme, sigara, obezite, güneş gibi birçok faktör etkili olmaktadır. Kanserden korkmak yerine korunmaya yönelik önlemler alınması gerekmektedir. MemorialAtaşehir Hastanesi Medikal Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Gökhan Kandemir, 1-7 Nisan Kanser Haftası’nda kanser hastalığından korunmanın yoları hakkında bilgi verdi.

  • Kanserin önlenebilir olduğunu unutmayın

Ülkemizde her yıl 175 bin yeni kanser teşhisi konulmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre 2008 yılında her yıl dünyada 12 milyon 700 bin kişiye yeni kanser teşhisi konulmuş, 7 milyon 600 bin kişi kanserden kaybedilmiştir.  Bu rakamların giderek artış göstererek 2030 yılında 21 milyon 400 bin yeni kanser teşhisi konulması ve 13 milyon 100 bin kişinin kanserden ölmesi beklenmektedir. Ancak oldukça düşündürücü olan bu rakamlara karşın kanserin %30-40 oranında önlenebilir olduğu da unutulmamalıdır.

  • Kanserden korunmanın 10 altın kuralı
  • Sigara içmeyin:

Sigara tüm kanserden ölümlerin %30’ undan, akciğer kanserlerinin % 87’sinden sorumludur. En sık görülen kanser türü olan akciğer kanserinin % 85 sebebi sigaradır. Ayrıca ağız, gırtlak, yemek borusu, karaciğer, pankreas, mide, böbrek, idrar kesesi kanserine de yol açmaktadır. İçinde 100’e yakın kansere yol açan madde içeren sigaradan ve sigara içilen ortamlardan uzak durmak ile büyük oranda kanserden korunmayı sağlamaktadır.

  • Alkol almayın,

alıyorsanız miktarını sınırlayın: Alkol ağız, boğaz, gırtlak, yemek borusu, karaciğer, kalın bağırsak, pankreas ve meme kanserinin bilinen sebebidir. Özellikle sigara ile beraber alkol almak kanser riskini oldukça arttırmaktadır.

  • Radyasyondan uzak durunuz:

Güneş ışığına; yani Ultraviyole B ışınlarına uzun süre maruz kalma deri kanserine yol açmaktadır. Yine  uzun süre solaryum deri kanseri riskini arttırmaktadır. Bu nedenle özellikle yaz aylarında 11.00 ve 16.00 saatleri arasında doğrudan güneş ışığından uzak kalınmalı, koruyucu kremler kullanılmalı, solaryum süresine dikkat edilmelidir. Ayrıca günümüzde tomografi, PET, sintigrafi gibi görüntüleme yöntemleri ile alınan radyasyon dozu düşük olsa da geçerli tıbbi sebep olmaksızın bu tetkikler yaptırılmamalıdır.
Enfeksiyonlardan korununuz: Dünyada tüm kanserlerin beşte biri kronik enfeksiyonlarabağlıdır. Human Papilloma virüsü rahim ağzı kanserine, Hepatit B virüsü karaciğer kanserine neden olmaktadır. Ayrıca HIV enfeksiyonu ya da  AIDS hastalığı olanlarda bir çok kanser daha fazla görülmektedir. Güvenli bir cinsel yaşam ve aşılanma ile bu enfeksiyonlardan ve bu enfeksiyonların yol açtığı kanserlerden korunabilirsiniz.
Egzersiz yapın: Her gün düzenli olarak en az 30 dakika orta derecede ya da daha yoğun egzersiz yapanlarda meme, kalın bağırsak ve rahim kanseri daha az görülmektedir. Ayrıca prostat kanserinden de korunabilirsiniz.
Yaşam boyu ideal kilonuzu koruyun: Aşırı kilo veya obezite başta meme kanseri olmak üzere kalın bağırsak, rahim, yemek borusu, böbrek, pankreas, prostat ve yumurtalık kanseri ile çok yakın ilişkilidir. Kilo vermek ile kanser riski belirgin olarak azalmaktadır. Ayrıca kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi birçok kronik hastalık riskini de azaltmaktadır.
Kanserin erken belirti ve bulgularını bilin: Açıklanmayan kilo kaybı, ateş, halsizlik, ağrı, deri değişiklikleri, bağırsak ve idrar alışkanlıklarındaki değişiklikler, beklenmedik ve anormal kanamalar ve akıntılar, iyileşmeyen yaralar, vücutta ele gelen kitleler ve şişlikler, yutma güçlükleri ve hazımsızlık, ses kısıklığı kanserin belirtileri olabilir. Bu belirtileri fark ettiğinizde en kısa zamanda doktorunuza başvurmalısınız.

  • Kanser riskinizi bilin ve kanser tarama programlarına girin:

Herhangi bir belirti vermese de belirli yaşlarda yapılan kanser tarama testleri ile kanserde erken teşhis saptanabilmektedir. Örneğin meme kanseri için her kadın 20 yaşından sonra her ay kendi kendine meme muayenesini yapmalıdır. 40 yaşına kadar 3 yılda bir hekim muayenesi olmalıdır. 40 yaşından sonra yıllık mamografi ve hekim muayenesi ile meme kanserini erken evrede saptamak mümkündür.Hem kadınlarda hem de erkeklerde sık görülen kalın bağırsak kanserini erken saptamak için 50 yaşında başlayarak yıllık dışkıda gizli kan testi ve 10 yılda bir kolonoskopi tetkiki yapılmalıdır.

Cinsel ilişkiye başlama yaşına bağlı olarak rahim ağzı kanserini erken saptamak için 21 ve 29 yaşları arasında 3 yılda bir PAP testi;<
30 ve 65 yaşları arasında PAP testine ek olarak HPV (Human PapillomaVirus) testi 5 yılda bir yapılmalıdır.Erkeklerde prostat kanseri erken teşhisi için 40 yaşından sonra prostat muayenesi olmalı ve PSA testi yaptırmalıdır.Ailede özellikle birinci derece yakınınızda kanser olması sizin kanser riskinizi arttırmaktadır. Kanser riskini bilerek daha erken muayene olmanız ve tarama testlerini yaptırmanız sizin kanserden korunmanızı ve kanserin erken saptamasını sağlayacaktır.

  • Stresle başa çıkın:

Her ne kadar ispatlanması zor olsa da stresin kansere yol açtığına dair kanıtlar giderek artmaktadır
. Stres gerek bağışıklık sistemini baskılayarak doğrudan, gerekse sigara içme, aşırı yemek yeme, alkol alma gibi kanser riskini artıran istenilmeyen davranışlara yol açarak dolaylı olarak kanseri tetikleyebilmektedir. Egzersiz, meditasyon, danışmanlık ve konuşma tedavileri, grup terapileri, sosyal destek, depresyon ve anksiyete giderici ilaçların kullanımı gibi yaklaşımlar hayatımızın her anında karşılaşabileceğimiz stresle başa çıkma yöntemleridir.
Sağlıklı beslenin: Kanser riskini arttıran gıdalardan, karsinojen oluşumuna yol açan kısa zamanda yüksek ateşte pişirme gibi yöntemlerden kaçınılmalıdır. Kanserle savaşan besin ögeleri içeren gıdaları tüketi, günde en az 2-2.5 litre su için. Sucuk, salam, sosis gibi işlenmiş et ürünlerinden, tuzdan uzak durun. Günde 2-3 gramdan fazla tuz alınmamalıdır. Fazla kırmızı et tüketimi kalın bağırsak kanseri riskini arttırdığı için haftada en fazla yarım kilo kırmızı et tüketilmelidir. Kırmızı et yerine balık, tavuk, hindi gibi beyaz et tercih edilmelidir.

Protein kaynağı olarak bakla, kuru fasulye, nohut, börülce, mercimek gibi bitkisel proteinler sofranızda eksik olmamalıdır.Kalori dengenizi koruyunuz. Şeker, katı yağlardan gelen boş kaloriler almamaya özen gösterilmelidir. Trans yağlardan uzak durun, zeytinyağı gibi bitkisel yağları kullanmaya dikkat edin.Günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketilmelidir. Unutmayın; günde 5 porsiyon minimumdur, daha fazla korunma için daha fazla porsiyon tüketilmelidir. Sofranızda ıspanak, kara lahana, brokoli, pazı, marul gibi koyu yeşil; domates, pancar, nar gibi koyu kırmızı; havuç, bal kabağı, kayısı gibi koyu sarı-turuncu; kırmızı lahana, patlıcan gibi mavi-mor; sarımsak, soğan gibi beyaz sebze ve meyveler olmalıdır. Sonranızı ”renkli” tutmalısınız.

İşlenmiş tahıl ürünleri yerine tam buğday, tam çavdar, tam yulaf tercih edin. Kanserden koruyucu besinleri almak için “tam” beslenilmelidir.Güvenli gıdaları tercih ederek doğal besleniniz.Kanserden koruyucu vitaminleri, antioksidanları gıdalar ile alınmalıdır; fakat hiçbir gıdada aşırıya kaçmayınız. Örneğin fazla miktarda A vitamini, beta karoten almak özellikle sigara içenlerde akciğer kanseri riskini arttırmaktadır. Kalsiyumdan zengin gıdalarla beslenmek kalın bağırsak kanser riskini azaltırken erkekler bu konuda dikkatli olmalıdır; çünkü fazla kalsiyum prostat kanseri riskini arttırmaktadır. Ayrıca E vitamini desteği alan erkeklerde de prostat kanseri riski fazladır. Kısacası çeşitli ve dengeli beslenmelisiniz.

Kanser, hem dünyada hem de ülkemizde bilinen ölüm nedenleri arasında kalp damar hastalıklarından sonra ikinci sırada gelen ve önemli bir toplum sağlığı problemidir.Günümüzde giderek artış gösteren kanser hastalığında çevre, kötü beslenme, sigara, obezite, güneş gibi birçok faktör etkili olmaktadır. Kanserden korkmak yerine korunmaya yönelik önlemler alınması gerekmektedir. MemorialAtaşehir Hastanesi Medikal Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Gökhan Kandemir, 1-7 Nisan Kanser Haftası’nda kanser hastalığından korunmanın yoları hakkında bilgi verdi

31
May 2013
userbay.com.tr © 2013 | Gülay ÜSERBAY